កូនកើតមកជាមនុស្សហើយត្រូវព្យាយាមបំពេញសេចក្តីល្អឱ្យខ្លាំងក្លារជាទីបំផុតព្រោះ
កូនមិនងាយបានជួបនូវឱកាសល្អដូចនេះឡើយ ។
កូនដាំដំណាំបម្រុងឫស តែបើដាំមនុស្សបម្រុងសីលចង់ឆ្លងចាកទុក្ខត្រូវកុំខ្ជិល ខូចខិល
ដឹងខុសត្រូវកែរខ្លួន
។
កូនជាមនុស្សត្រូវដឹងថាក្នុងលោកនេះរមែងមានរឿងដែលសម្រាប់ឱ្យយើងមានសេចក្តី
អត់ធន់ កាលបើកូនអត់ធន់បាន កូននឹងសម្រេចផលល្អប្រៀបដូចថ្នាំគ្រុន នៅពេលញុំា
រមែងល្វីង ប៉ុន្តែផលរបស់វាគឺត្រជាក់ខ្លួនបាត់គ្រុន។
ទឹកហូរគ្នានត្រឡប់
ពពករសាត់បាត់ឆ្ងាយទៅ សង្ខារមិននៅទៅតាមថ្ងៃ
ទឹកធ្លាក់ចាកភ្នំពុំអាល័យ ជីវិតសែនថ្លៃចាកជីវី ។
ទឹកហូរធ្លាក់ពិតត្រឡប់ ទោះធ្លាប់ដក់ទើរលើគីរី
យសខ្ពស់ញាតរស់ជុំមូលត្រី ចាកទីចុះទាសវិនាសព្រាត់។
ព្រៃធំមានម្រឹគទឹកមានត្រី វេហាស៍បក្សីហិចហើរស្ទាត់
លោកធម៌ប្រាំបីអ្វីទៀងទាត់ ត្រៃលក្ខណ៍ប្រាកដជ្រែកសង្ខារ ។
ឆ្កែកើតរមាស់អង្គែស៊ី
ឆ្កែកើតអង្គែគ្មានទេរោម រមាស់ស្គាំងស្គមព្រមត្រជាក់
លំបាកខ្លួនខ្លាំងតាំងញ័រញាក់
រត់បោលទទ្រាក់ធ្លាក់ដល់ភ័យ ។
ទៅកាន់ទីណាក៏ស្មាញស្មុគ ទីនោះមិនសុខស្រុកឬព្រៃ
ទោះដេកទោះដើរដំណើរក្ស័យ ឧបសគ្គចង្រៃអាស្រ័យខ្លួន ។
ដូចមនុស្សក្នុងលោករោគក្នុងចិត្ត ក្តៅផ្សាពេកពិតត្បិតគុំកួន
រក្សាពិសក្តៅនៅក្នុងខ្លួន
ប្រកាន់មាំមួនខ្លួនឥតសុខ ។
ហេតុកើតត្រង់ណាផលត្រង់ហ្នឹង បើបានជាដឹងប្រឹងសម្រុក
កម្ចាត់ពិសក្តៅទើបនៅសុខ ទោះស្រុកឬព្រៃគ្មានអ្វីទាស់ ។
មនុស្សដែលគេទុបចិត្ត
ញញឹមរកគ្នា តាំងចិត្តសន្ទានា វាចាពីរោះ
ពេលគេមានទុក្ខ ត្រូវជួយសង្រ្គោះ បានអ្វីដាក់ពោះ កុំរស់តែឯង
។
ត្រូវចេះលះបង់ ទាំងចេះស្មោះត្រង់ ចិត្តចង់ចេះក្រែង
ទេសនាពីរោះ សង្គ្រោះក្រៃលែង មែនអួតខ្លួនឯង មិនហែងទឹកចិត្ត។
ទឹកចិត្តទឹកមាស បេះដូងមានព្រះ មន្តស្មេហ៍ស័ក្តិសិទ្ធិ
ញាតិច្រើនកន្លង អ្នកផងទុកចិត្ត លុះចាកចេញពិត ញាតិមិត្តអាល័យ
។
ចេះប្រើខ្លួនឯង ព្រមទាំងចេះក្រែង អ្នកផងអាស្រ័យ
ប្រឹងជួយការងារ ពេញជើងពេញដៃ ញាតិមិត្តអាល័យ ពេលក្ស័យជីវ៉ា។
ចេះអានខ្លួនឯង ព្រះធម៌សម្តែង ឱ្យចេះសិក្សា
ដឹងតួនាទី មិនចោលកិច្ចាការ ចេះស្គាល់អាត្មា មនុស្សម្នាចូលចិត្ត ។
ចេះតឿនខ្លួនឯង ទាំងចេះប្រឹងប្រែង អ្នកផងអាណិត
កុំចាំគេប្រើ ការងារល្អពិត វីរិយៈសណ្ឌិត ញាតិមិត្តត្រូវការ ។
ចិត្តយើងចិត្តគេ
ចិត្តយើងចិត្តគេ កូនត្រូវរិះរេ គ្នាន់គ្នារឱ្យច្បាស់
កុំតាមចិត្តពាល តាមព្រះតម្រាស់ ព្រះធម៌ល្អណាស់ កូនត្រូវបដិបត្តិ ។
ចិត្តគេចិត្តយើង បើមានះឡើង កូនត្រូវកម្ចាត់
បើចង់សុខចិត្ត កូនត្រូវហ្វឹកហាត់ រស់ដោយប្រយ័ត្ន ទើបផុតអន្តរាយ ។
ខ្លួនជាឧបមា ចម្រើនមេត្តា ទោសារំសាយ
ឱ្យសុខខ្លួនឯង និងសត្វទាំងឡាយ សុខនៅមិនឆ្ងាយ រកឃើញក្នុងចិត្ត។
មនុស្សថ្លៃជាងប្រាក់
សុរិចថ្លៃជាងពេជ្រ កុំបំភ្លេចចោលខ្លួនប្រាណ
មនុស្សថ្លៃពន់ប្រមាណ កុំចោលប្រាណដូរយកប្រាក់ ។
ចោលប្រាណស្មើលក់ខ្លួន ឳពោលផ្ទូនឱ្យប្រចក្ស
មនុស្សយើងថ្លៃជាងប្រាក់ ត្រូវទុកដាក់ខ្លួនឱ្យល្អ ។
ផ្លូវនៃសេចក្តីសុខ
សុខណាស់ស្ងប់ណាស់ ពេលបានយល់ច្បាស់ ពីរឿងជីវិត
ដឹងថាក្នុងលោក មានសុខទុក្ខពិត តែមិនបានគិត ជារឿងខ្លួនឯង
។
អប់រំឱ្យដល់ ទើបចិត្តលែងខ្វល់ ប្រកាន់ហូងហែង
ប្រគល់រឿងរ៉ាវ លើហេតុចាត់ចែង បច្ច័យតាក់តែង នឹងបានសុខស្ងប់
។
សុខនេះប្រណីត ឧត្តមពេកពិត ជាងទ្រព្យកំណប់
អ្វីក៏ប្រសើរ មិនស្មើសុខស្ងប់ ដល់ទីបញ្ចប់ និព្វានរង់ចាំ ។
ដោយឧបាសិកា
ឱម លក្ខណៈ
ជម្នះដ៏ប្រសើរ
កុកភ្លេចជង់ម្តេចប្រុងប្រយ័ត្ន ត្រីត្រូវគេកាត់ដាក់ឆ្នាំងស្ល
ព្រោះតែឃើញនុយស្ទុះមកស្រ
ដូចចិត្តត្រេកអរនិងលាភា ។
ដែកត្រូវភ្លើងដុតលត់ទៅរឹង ចិត្តខូចរបឹងឥតគណនា
ទោះត្រូវរងទុក្ខសោកច្រើនគ្រា ពុំងាយនឹងភ្ងារដឹងខ្លួនបាន ។
ស្រឡាញ់ស្អប់ខឹងហ្នឹងរោគចិត្ត តាមជាប់យ៉ាងស្អិតពិតរំខាន
បង្កទុក្ខសោករោគសាមាន្យ អំពល់ឥតស្រាន្តគ្មានយប់ថ្ងៃ
។
បង្រ្កាបដំរិក្របីសេះ បើទាល់ចំចំណេះនឹងប្រល័យ
បង្ក្រាបគំនិតចិត្តអប្រិយ បើភ្លាត់ចាញដៃពិតក្យ័យខ្លួន ។
សតិអើយក្រោកកុំនៅស្ងៀម ធ្វើក្តីព្យយាមឱ្យមាំមួន
ចោលអ្វីចោលចុះកុំចោលខ្លួន រក្សាថែថូនដោយប្រឹងប្រែង ។
វិស័យនៃចិត្តដិតអារម្មណ៍ ព្រោះបានសន្សំជាអង្វែង
ជនបានឈ្នះពិតឥតចំបែង ជាជនគួរស្មែងក្នុងលោកា ។
ដោយឧបាសិកា
ឱម លក្ខណៈ
រឿងពិតរបស់ជីវិត
ជូនបាបលាមក ចោលក្លិនអាក្រក់ អសោចអស្ចារ្យ
ជូនមានកុសល ក្រអូបជាងផ្កា គួរពិចារណា បញ្ហាជីវិត
។
មនុស្សលោកម្នោម្នេញ កន្ទក់កន្ទេញ កតៅក្រហាយចិត្ត
មកពីមិនយល់ ថានេះរឿងពិត របស់ជីវិត វាយ៉ាងហ្នឹងឯង
។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ ថែមទាំងគិតខុស ប្រកាន់ហូងហែង
ថាជីវិតនេះ ជាតូខ្លួនឯង ទើបទុក្ខប្រឡែង គ្មានពេលរលត់
។
មនុស្សលោកល្ងង់ណាស់ ស្លាប់ទៅទាងខ្វះ ទាំងការតក់ស្លុត
សប្យាសមិនឆ្អែត គ្មានទីបំផុត ទោះដល់ថ្ងៃដុត ក៏នៅប្រាថ្នា
។
មនុស្សលោកល្ងង់ពិត បៀបដូចសុខចិត្ត ឱ្យសាច់គេអារ
ក្លាយជារបូស ដំបៅឈឺផ្សា ទើបខំរក្សា បិទលាងមេរោគ
។
អ្នកប្រាជ្ញនឹងន ឃើញសង្ខារធម៌ កើតមកក្នុងលោក
មិនបានរីករាយ ត្រេកអរចាប់យក ទាំងមិនសោយសោក ពេលធម៌បាត់បង់ ។
ដោយឧបាសិកា
ឱម លក្ខណៈ
ម៉ែនឹងថ្នាក់ថ្នមបមបីថែ ឱ្យកូនមាសស្នេហ៍បានសុខហោង ។
ទស្សនៈអប់រំអំពីស្នេហា
១. ១០សែនសុគន្ធមន្តមាល័យ ប្រៀបស្មើរសនៃស្នេហ៍មិនបាន
រសស្នេហ៍កើតម្តងជាតិជាប់ប្រាណ សែនសុខសាន្តពេលមានសេ្នហ៍ ។
សេចក្តីស្នេហ៍ជាធាតុម៉្យាងដែលប្រៀប ដូចជាទឹកអំបិលកាន់តែផឹកកាន់តែស្រេក
កាន់តែភ្លក្សកាន់តែជាប់ចិត្តហើយសំគាល់ ថាជារសដ៏ផ្អែមឆ្ងាញ់ ចាញ់បោកវាហើយ
នៅឡើយសរសើរវាទៀត ....។
២.
ឱថ្ងៃណាមិនបានជួបវង់ភ័ក្រ្ត ក្តីទុក្ខកើតជាក់ក្នុងចិន្តា
ក្រៀមក្រមចុកណែនពេញឱរ៉ា ឈឺផ្សាក្តុកក្តួលស្ទើរក្សិណក្ស័យ ។
សេចក្តីស្នេហ៍គឺជាជំងឺអាសន្នរោគ កើតឡើងហើយបំផ្លាញដួងចិត្តឱ្យ
ខ្ទេចខ្ទំ
វីវក់គ្មានពេលរសាយ ។ កាន់តែស្រឡាញ់
កាន់តែឈឺចាប់
កាន់តែស្មោះត្រង់
កាន់តែទុក្ខកង្វល់ នេះហើយដែលហៅថាជម្ងឺស្នេហា
។
៣. រាត្រីច្រើនដោយដួងតារា ពន្លឺព្រាល៍ៗមិនសាយសុះ
ព្រះច័ន្ទដួងមួយភ្លឺឥតខ្ទោះ នេះស្មោះថាដួងមានតែមួយ ។
ឯស្នេហ៍មានច្រើនជាអនេក ទុក្ខធ្ងន់ពន់ពេកកើតខ្វល់ព្រួយ
បើស្នេហ៍ស័្មគ្រស្មោះមួយនិងមួយ ម្លេះសមសុខស្រួលគ្មានមួហ្មង
។
សេចក្តីស្នេហាដ៏ស្មោះត្រង់
វា អាចនាំមកនូវភាពសុខសាន្តបាន
តែបើគ្មានស្នេហាស្មោះត្រង់ ទេ នោះ មួយហើយមួយទៀតគ្មាន
ស្រាកស្រាន្ត ទីបំផុតលទ្ធផល គឺបញ្ហាគ្រប់ដង្ហើមចេញចូល
។
៤.
ពេលថ្ងៃត្រង់សូរិយាសែនប្រត្យ័ក មិនឃើញមុខវរលក្ខណ៍ទុកពេកក្រៃ
ពេលរាត្រីដួងព្រះច័ន្ទពេញរស្មី មិនបានឆោមថ្លៃនែបនិត្យចិត្តកង្វល់ ។
ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃគ្រប់ពេល
គ្រប់ដង្ហើម ចេញចូល ដួងចិត្ត តែងតែរំជើបរំជួល
ជ្រួលជ្រើមក្នុងកាមារម្មណ៍ផ្សេងៗព្រោះ តែដួងចិត្តលួចប្រាថ្នា ក្នុងបុប្ផាមួយទង
ហើយប្រាថ្នាចង់ឃើញ
ចង់នេបនិត្យតែ គ្រប់យ៉ាងមិនដូចប្រាថ្នា
នេះជារឿងដែល
គួរគិតគួរពិចារណា ។
៥.
ក្នុងដួងចិត្តសែនក្តុកក្តាក់ក្តួលណែនក្តឹះ ដូចភ្លើងពិសឆេះឱរ៉ាផ្សាពេកក្រៃ
មិនឃើញមុខគូសង្សារតែមួយថ្ងៃ ស្ទើរក្សិណក្ស័យដោយអគ្គីនៃរាគៈ ។
ឃើញទេខ្ញុំថាហើយថាទៀតតែក្តីស្នេហាកើតឡើងហើយ សូម្បីពុំបានយល់វង់ភ័ក្ត្រតែ
បន្តិចក៏មានបញ្ហាដេរ ។
រាគៈតណ្ហា
ពិតជាធ្វើឱ្យមនុស្សអាចស្លាប់បានណា
ប្រយ័ត្នផង ។
៦.
ស្នេហ៍សែនត្រជាក់ដូចទឹកអម្រិត បានផឹកចូលពិតផុតពិសអន្តរាយ
បំបាត់រោគសោកភ័យផងទាំងឡាយ ឱ្យកាយសុខស្រួលក្នុងកាមភព ។
មិនគួរចាញ់បោកសោះ នេះគឺជាទស្សនៈអ្នក
មានស្នេហាតែប៉ុណ្ណោះ តាមពិតអ្នកគ្មាន ស្នេហាទៅវិញទេ
ទើបឈោ្មះថាសុខស្រួល ពិតប្រាកដ ចូរចាំទុកផង ។
ស្នេហ៍បាំងវិជ្ជា ស្នេហ៍បាំងមរណា ស្នេហ៍បាំងគុណធម៌
ស្នេហ៍បាំងពុកម៉ែ ស្នេហ៍បាំងមិត្តល្អ ស្នេហ៍បាំងភាពក្រ ស្នេហ៍បាំងភាពមាន។
ស្នេហ៍នាំចូលជ្រោះ ស្នេហ៍នាំធ្លោយថ្លោះ ស្នេហ៍នាំឡើងជ្រុញ
ស្នេហ៍នាំទៅច្រេះ ស្នេហ៍នាំកើតធុញ ស្នេហ៍នាំទោម្នេញ ស្នេហ៍នាំល្ងង់ល្ងិត។
ស្នេហ៍គឺជារោគ ស្នេហ៍គឺបង់ជោគ ស្នេហ៍គឺបន្លា
ស្នេហ៍គឺភ័យព្រួយ ស្នេហ៍គឺមរណា ស្នេហ៍គឺអន្ធការ ស្នេហ៍គឺពិសពុល
។
ស្នេហ៍កើតពីកាម ស្នេហ៍កើតពីនាម ស្នេហ៍កើតពីរូប
ស្នេហ៍កើតពីរាគ ស្នេហ៍កើតពីលោភ ស្នេហ៍កើតពីលោក ស្នេហ៍កើតពីចិត្ត
។
ថ្ងៃណាកើតទុក្ខរអុកចិត្ត កើតក្តីវិបរិតក្នុងចិន្តា
សូមកូនវិលវិញរកមាតា គេហាបើកទ្វារចាំជានិច្ច ។
ម៉ែចាំទទួលកូនពិសី ដោយក្តីសោមនស្សអស់ពីចិត្ត
ចាំជួយសន្តោសប្រោសឆោមស្និទ្ធ
ព្យាបាលដួងចិត្តដែលដំបៅ ។
ម៉ែចាំផ្លូវកូនរាល់យប់ថ្ងៃ កូនដឹងទេអ៊ីណាឆោមឆ្លៅ
ម៉ែពុំដែលខឹងនឹងកូនពៅ ទោះកូនអាស្រូវនៅអភ័យ ។
ក្តីស្រឡាញ់អ្វីក្នុងលោកា ពុំស្មើក្តីស្រឡាញ់មាតាថ្លៃ
មាតាស្រឡាញ់កូនប្រុសស្រី
ស៊ូក្សិណក្ស័យគ្មានរអា ។
ពេលខ្លះត្រូវលះបង់ការងារ ស៊ូទ្រាំគ្រាំគ្រាក្នុងចិន្តា
ទន្ទឹងរង់ចាំបុត្រមាតា យាត្រាត្រឡប់មករកម៉ែ ។
មកឋិតនៅកៀកប្រអប់ទ្រូង ឋិតក្នុងរង្វង់ហត្ថទាំងទ្វេរ
ម៉ែនឹងថ្នាក់ថ្នមបមបីថែ ឱ្យកូនមាសស្នេហ៍បានសុខហោង ។
