ភរិយា ៧ ជំពូក
១.ករិយាឃាតក
ដំបូងឡើយស្រឡាញ់ប្តីយូរៗទៅ បែរជាបេតីប្រុសថ្មីវិញ ព្រោះឃើញ
គេមានគេសង្ហា
គេឡូយឆាយជាងប្តីឯង រកល្បិចចង់សម្លាប់ប្តីចោល ។
២.ភរិយាចោរ លួចលបលាក់ ភូតកុហកបោកប្រាស់យក
ទ្រព្យប្តីទៅស៊ីចាយ សប្បាយ
ហ៊ឺហារ រាំច្រៀង ជាមួយសាហាយស្មន់ អន្ធករ ។
៣.ភរិយាចៅហ្វាយ
កាចឆ្នាស់ឆ្នើម ខឹងឆេវឆាវ មាត់ដាច ជេរប្រទេចផ្តាសា គំរោះគំរើយ ។
៤.មាតាភរិយា មើលខុសត្រូវ ថែរក្សាស្រឡាញ់ប្តី
ដូចម្តាយមើលកូន។
៥.ភរិយាបង ស្រឡាញ់ជួយទំនុកបំរុងប្តីដូចបងថែប្អូន ។
៦.ភរិយាមិត្ត ស្រឡាញ់រាប់អាន យកអាសាប្តី ដូចមិត្តនឹងមិត្ត ។
៧.ទាសីភរិយា គោរព កោតខ្លាច
ក្រែងរអែងប្តី ដូចទាសីបម្រើចៅហា្វយ ។
ខ្លួនជាស្រី
ត្រូវចេះស្លូត ចេះកាច ចេះខ្លាច ចេះហ៊ាន កុំមិះៗពេក តែក៏កុំកាច
ឆ្នាស់ពេកដែរ ។
និយាយឱ្យត្រូវរឿង កុំគ្រាន់តែឮគេថា ក៏មករករឿងប្តីឯង កុំសូវជឿ
ពាក្យគេចាក់ចុចពេក
ក្រែងមិនបានសុខ ។
ចំពងរបស់ស្រ្តី និងបុរស
ចំណងរបស់ស្រ្តី ៥ យ៉ាង
ទឹកត្រជាក់ ត្រីកុំ ជាភាសិតខ្មែរ ។
ភរិយាត្រូវធ្វើឱ្យគ្រួសារត្រដាក់ត្រជុំ
កុំឱ្យឃើញមុខគ្នាមិនបាន ដូចពាក់មុខ យក្ស
ដាក់គ្នា ។
ដើម្បីរក្សាចិត្តប្តី ភរិយាគួរមានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម
១.តាក់តែងស្អិតស្អាងរូបរាងកាយឱ្យបានស្អាតបាត
មិនមែនអាងតែខ្លួនមានប្តី មានកូនហើយគិតថា តែងខ្លួនឱ្យអ្នកណាស្រឡាញ់ទៀត ។
បើប្រពន្ធមិនចេះថែខ្លួន អាចឱ្យប្តីបែកចិត្ត រកក្រៅ មិនខាន ។
២.មានទ្រព្យសម្បត្តិ
ចេះសន្សំប្រាក់កាល
ទុកដាក់សម្រាប់ ប្រើប្រាស់ កុំឱ្យរស់ដោយសារប្តី ពឹងប្តីទាំង
ស្រុងនោះឡើយ ។
យើងមានទ្រព្យច្រើន ប្តីក៏មិនហ៊ានមមើលងាយយើងដែរ ។
៣. មានកូន
កូនជាចំណងយ៉ាងស្អិតរបស់ប្តី
ម្លោះហើយស្រ្តីណាគ្មានកួន លំបាកនឹងការពារប្តីណាស់
ព្រោះខ្លួនមិនអាចបំពេញបំណងរបស់ប្តីបាន ។គួរប្រឹងប្រែងធ្វើបុណ្យឱ្យបានច្រើន
កុំពង្រាត់បង្រាស់កូនសត្វផ្សេងៗលើយ ។
៤.មានមារយាទល្អ
សុភាពរាបសា ទន់ភ្លន់
រាក់ទាក់ រួសរាយ ទឹកមុខញញឹមស្រស់ស្រាយ មុខទទួលភៀវ
ចេហដឹងការខុសត្រូ រាក់ជ្រៅ ទាបខ្ពស់ មិនជាស្រីល្ងង់ខ្លៅ ។
៥.ចេហបម្រើប្តី
ស្រីមានលក្ខណៈសម្បត្តិ ៥
ខាងលើនេះអាចទាក់ទាញចិត្តប្តី មិនឱ្យក្បត់ខ្លួនបានទេ ។
តែប្តីក៏គួរចេះគិត
អាណិតភរិយាផង កុំប្រើអំណាចកៀបសង្កត់ ជិះជាន់ វាយទាត់ធាក់
អាងកម្លាំងឡើយ ។
ចំណែប្តីវិញ
មានរបស់តែមួយប៉ុណ្ណោះអាចស្រូបដូងចិត្តមនុស្សស្រីបាន នោះគឺ ឥស្សរិយ
យស ភាពជាធំ កេរិ៍្តឈ្មោះល្បីល្បាញ
មានគេស្រឡាញ់រាប់អានច្រើន ។ លក្ខណៈនេះ
ក៏មិនងាយប្រុសណាធ្វើបានស្រួសៗ ដែរ
ព្រោះច្រើនតែបានធំ
ហើយលង់ក្នុងអបាយមុខផ្សេងៗ ។
ស្រឡាញ់ពេញប្រាស ស្អប់ណាស់ជំពប់លើ ។
មនុស្សអក
ធម្មជាតិនៃសត្វអក
កាលណាបើមានដៃគូស្នេហារបស់វាត្រូវសុខស្លាប់
វាសុខ
ចិត្តហើយទៅលើអាកាសយ៉ាងខ្ពស់បំផុត
យើយក្តោបស្លាបឱ្យជាប់នឹងខ្លួន សំយុង
ក្បាលចុះក្រោម
ផ្ទប់នឹងផែនដីឱ្យស្លាប់ដើម្បីបញ្ជាក់ពីក្តីស្រឡាញ់ពិតប្រាកដរបស់ខ្លួនចំពោះគូសង្សារ
។
មនុស្សខ្លះ ខ្វះមារយាទ
មិនបាច់ដៃគូស្លាប់ទេ សូម្បីតែរស់នៅឱ្យជ្រងោ ស្រាប់តែទៅ
លបលាក់លួចមានប្រពន្ធចុង
ឬមានសាហាយស្មន់ ដើម្បីសម្រាលតណ្ហារបស់ខ្លួនទៅវិញ ។
ដើមចេកគេយកទៅធ្វើជើងថ្កបូជាសព
វាមិនងាយស្លោកងាយៗ ទេ តែបុរាណពោលថា
ចិត្តស្រីដែលក្តៅក្រហាយដោយការប្រច័ណ្ឌ
បើឱបដើមចេកអាចធ្វើឱ្យវាស្លោកបាន ។
កម្លាងនៃកំហឹងបានដុតរោលចិត្តឱ្យស្វិតស្រពោន
រហូតដល់រូបរាងកាយ ក៏ក្រៀមក្រោះ
អស់សម្រស់ទៀតផង ។
បុរសស្រ្តីគួរពិចារណា
កុំបណ្តោយតាមតណ្ហា ប្រាថ្នាមិនចេះស្កប់ស្កល់ ត្រូវចេះ
សង្រួមឃាត់ឃាំង រារាំង
គ្របសង្កប់ កុំធ្វើអ្វីនាំឱ្យស្មៅហ្មង ដល់គ្រួសារ ។
មនុស្សតាវៅ
ពេលតាវៅស្រឡាញ់គ្នា វាតែងហើរឆ្វេលរកសំបុកក្អែក ព្រោះវាគ្មានសម្បុកសម្រាប់
ពងទេ ។ ពេលវាពងចេញមក វាលបយកពងរបស់វាទៅដាក់ក្នុងសំបុកក្អែកដែរ
ហើយវាក៏ហើរចោលបាត់ទៅ ។
ក្អែកក្រាបពងយូរៗទៅ
ក៏ញាស់ចេញមកវាប្រឹងរកចំណីចិញ្ចឹមកុនវាណាស់ រហូតកូន
ដុះស្លាបធំឡើៗ វាសម្លឹងមើលកូនមួយ
វាឆ្ងល់ថា ហេតុអីបានជាកូននេះ មានសម្បុរ
មានរូបរាងមិនដូចអញ
វាក៏សម្រេចចិត្តបណ្តេញកូននោះ ចេញពីសម្បុក ។
សូមមិត្រអ្នកអានជួយពិចារណា !!! មើល ។
របៀបរស់នៅផ្ទះម្តាយក្មេក
ស្រីខ្លះរៀបការហើយ
នៅផ្ទះម្តាយឯង ខ្លះនៅផ្ទះម្តាយក្មេក ខ្លះបែកចានបែកឆ្នាំងគ្នា
រស់នៅដោយខ្លួន
ខ្លះម្តាយក្មេកមកនៅជាមួយ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទំនាក់ទំនង
រវាងកូនប្រសាស្រី
និងម៉ែក្មេក មិនសូវល្អប៉ុន្មានទេ ។
មាត់ត្រូវមានគំរប
ដបត្រូវមានឆ្នុក។
តួនាទីកុនប្រសា ១០ យ៉ាង
ក្នុងឋានៈជាកូនប្រសា
ត្រូវហ៊ានប្រឈមមុខនឹងការពិត ដែលកើតមានក្នុងគ្រួសារ
ត្រូវព្យាយាមអនុវត្តតាមក្រិតក្រមដូចខាងក្រោម
១.កុំនាំភើងក្នុង
ចេញក្រៅផ្ទះ
កុំនិយាយដើមប្តី
និយាយដើមម៉ែក្មេក ឪក្មេកបើកកកាយ ហែកកេរ្តិ៍ ឱ្យគេដឹង គេឮ
ក្រែងពាក្យនោះមិនស្ងប់ស្ងាត់ឮដល់ត្រចៀកគាត់
នាំកើតរឿងអាក់អន់ចិត្តគ្នា ។
២.កុំនាំភើ្លងក្រៅ
ចូលក្នុងផ្ទះ
ពេលឮគេនិយាយ ចចេច
ចចូចពីប្តីឬម៉ែឪក្មេក ឬក្រុមគ្រួសារយើង កុំសូវប៉ិនយក
ត្រចៀកស្តាប់
កុំធ្វើជាអ្នកនាំសារពីអ្នកនេះ ទៅប្រាប់អ្នកនោះ ចាក់គាត់ឱ្យលោត
ឱ្យឆេះឡើង
ជួនកាលគេស្អប់យើង គេចង់បំបែកបំបាក់យើង ក៏ថាបានដែរ ។
៣.ឱ្យដល់អ្នកដែលគួរឱ្យ
បើគេខ្ចីហើយ សងវិញ
យើងគួរឱ្យខ្ចីមិនត្រូវចិត្តអាក្រក់ពេកទេ ងាយស្រួសដល់
ពេលយើងខ្វះខាត
យើងអាចខ្ចីគេវិញបាន ។
៤.មិនឱ្យដល់អ្នកមិនគួរឱ្យ
អ្នកខ្ចីបំបាត់ ស៊ីដាច់
កុំឱ្យខ្ចី មិនឈ្មោះថាចិត្តអាក្រក់ទេ តែមានន័យថា
យើងចេះការពារ
ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់យើងបាន ។
៥.ឱ្យដល់អ្នកមិនកួរឱ្យ
សាច់ញាតិ អ្នកជិតខាង
ចិត្តភក្តិណាដែលក្រីក្រលំបាក តោកយ៉ាក មករកខ្ចីបុលយើង
បើមានលទ្ធភាព
ឱ្យគាត់យកតែម្តងទៅ កុំចង់បានពីគាត់វិញអី ព្រោះគ្នាក្រទេ។
៦.ចេះអង្គុយ
អង្គុយដឹងទាបខ្ពស់
មើលម៉ែ មើលឪ មើលប្តី។ ឃើញគាត់មក ចេះក្រោកទទួល
រៀបចំកន្លែងជូនគាត់ ឱ្យបានសមរម្យ
មិនត្រូវធ្វើឫកជំទាវចង់ឱ្យគាត់បម្រើវិញទេ ។
៧.ចេះបរិភោគ
កុំស៊ីមុនប្តី
បើនៅជាមួយម៉ែឪ រៀបទុកជូនគាត់ឱ្យហើយ ។ ដាំស្លតម្រូវចិត្តពួកគាត់ជាង
កុំយកឆ្ងាញតែមាត់ឯង មិនល្អទេ ។
៨.ចេះដេក
មុនដេកត្រូវរៀបចំទុកដាក់របស់របរ
ឱ្យមានរបៀបរៀបរយសិន កុំចូលដេកមុនម៉ែឪ
មុនប្តី។ ក្រោឡើរវាសរវៃ ប្រញាប់ប្រញាល់
កុំដេកទ្រមក់ ឱ្យប្តីដាស់។
៩.ចេះបម្រើភ្លើង
ភ្លើង បើយើងមិនចេះប្រើ
ឆេះផ្ទះខាននៅបើចេះប្រើ ដាំបាយបានហូប ។
ភ្លើងបានដល់ប្តីដែលខ្លួនត្រូវផ្គាប់ចិត្ត
ដឹងទុក្ខធុរៈ យកចិត្តទុកដាក់កុំព្រងើយកន្តើយ ។
១០.
មនុស្សការទេវតាក្នុងផ្ទះ
ឪពុកម្តាយក្មេកឈ្មោះថា ទេវតា ដែលខ្លួនត្រូវគោរព កោតខ្លាច
បូជាដោយសមរម្យ
មិនត្រូវព្រហើន កោងកាយដាក់ ទេវតា ឡើយ ។
ពាក្យបុរាណពោលថា
អ្នកណាទ្រាំផ្សែងបានអ្នកនោះអាចទ្រាំ នឹងម្តាយក្មេកបានដែរ
បញ្ជាក់ថា
កូនប្រសាត្រូវចេះអត់ទ្រាំ ប្រឹងប្រែងខ្នះខ្នែងធ្វើការងារឱ្យអស់ពីចិត្តពីថ្លើម
ប្រយ័ត្នប្រយែងមាត់ក កុំនិយាយអ្វីផ្តេសផ្តាស កុំស្តាប់ពាក្យញុះញង់ កុំនិយាយដើមប្តី
ឬម៉ែឪក្មេក ។
ភ្លើងរន្ទះស្នេហា
បុរសខ្លះ
មិនស្មោះត្រង់នឹងប្រពន្ធ ទៅលួចលាក់មានស្រីក្មេង ឆ្វេងស្តាំឯណេះ
ឯណោះជាដើម ។
រឿងនេះគឺពិតយ៉ាងហ្នឹងមែនហើយ
សូមបុរសជាប្តីគួរគិតគូរឱ្យបានច្បាស់លាស់ថា
កាលដើមឡើយ នាងនៅជាមួយឪពុកម្តាយ
បើឈឺចាប់ក្តៅរងា ថ្ងៃយប់បាន
ឪពុកម្តាយគ្រាន់ជាទីពឹង ។ក្រោយពេលមានប្តី
នាងសុខចិត្តចាកចេញឆ្ងាយអំពីម្តាយឪពុក
មករស់នៅជាមួយប្តីដូច្នោះ
អ្នកជាប្តីត្រូវផ្តល់ភាពកក់ក្តៅឱ្យប្រពន្ធផងទៅ។
ប៉ុន្តែរឿងផិត រឿងក្បត់
មិនស្មោះត្រង់នោះមិនមែនមានតែបុរសនោះទេ ស្រ្តីខ្លះក្នុង
លោកនេះក៏មានផិតមានក្បត់អីច៊ឺងខ្លះដែរ ដូចជាស្រ្តីខ្លះមានកូន២-៣-៤-៥ ទៅហើយ
សុខចិត្តចុះចោលប្តី ចោលកូន រត់តាមប្រុស ព្រោះរឿងស្នេហា
................។
ខ្លះព្រមរៀបការជាមួយបុរសស្រុកស្រែចំការស៊ីអត់ស៊ីឃ្លាន
ស៊ីក្តាមស៊ីខ្យង តែមិន
ល្មមបំណងក៏សម្រេចចិត្តមករស់នៅជាមួយបុរសវ័យចំណាស់ឯភ្នំពេញវិញ
ធ្វើឱ្យ
បុរសស្រុកស្រែសោកសៅ រីងរៃក្រៀមក្រំ គួរឱ្យអាណិតមែនទេ ។
ខ្លះទៀតព្រោះតែរឿងកាមតណ្ហាដុតរោលខ្លាំងធ្វើឱ្យគេហ៊ានសម្លាប់ប្តី
សម្លាប់កូន
គួរឱ្យតក់ស្លុតខ្លាំងណាស់ ។ រឿងនេះ ខ្ញុំមិនបាច់រៀបរាប់ច្រើនទេ គឺមានផ្សាយ
យ៉ាងច្រើននៅតាមវិទ្យុស្រាប់ហើយ ។
ខ្ញុំសូមអភ័យសូមទោសផង
អំពីស្រ្តីមានចរិយាសម្បត្តិដ៏ល្អៗ ជាច្រើនក្នុងលោកនេះ ។
ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់បង្ហាញពីកំរិតនៃតណ្ហារបស់មុនស្ស ដែលមិនចេះឆ្អែតឆ្អន់
បើសិនជា
យើងមិនចេះអត់ទ្រាំ កាត់បន្ថយខ្លះទេនោះ ពិតជាធ្លាក់នរក ។
កុកហើយលើមេឃ គង់ជាប់អន្ទាក់ ស្នេហាលួចលាក់ គង់គេដឹង។
ដោះស្រាយវិបត្តិស្នេហា
កុលាបតែងមានបន្លា ស្នេហាតែងមានឧបសគ្គ យើងសុទ្ធតែធ្លាប់បានឮគ្រប់គ្នា
មនុស្សគ្រប់រូប
តែងពុះពារចង់រស់នៅជាមួយមនុស្សដែលខ្លួនស្រឡាញ់ ។
ពេលបានហើយមិនបា្រកដថា អាចបានសុខរហូតទេ អាចត្រូវប្រេះឆា បែកបាក់គ្នាវិញ
ក៏ថាបាន ។
អ្នកខ្លះត្រូវគេក្បត់ចិត្ត បោកប្រាសយកខ្លួនប្រាណ ហើយបោះបង់ចោល
ខ្លះឪពុកម្តាយមិនព្រម ខ្លះបែកចិត្តស្រឡាញ់គេផ្សេង ។ល។ ភាគច្រើនគេមិនអាចទប់
ស្មារតីបានទេ
គេតែងបង្ហូរទឹកភ្នែក គក់ទ្រូងកន្ទក់កន្ទេញ យំសោក ស្តាយស្រណោះ
អាលោះអាល័យ
សញ្ឈឹងសញ្ឈៃបានមិននឹក ទឹកមិននស្រេកក្រៀមក្រំ រសេះរសោះ
អស់ទីពឹង
គ្នានកម្លាំងកំហែងក្នុងខ្លួនសោះឡើយ ។ រហូតអ្នកខ្លះ ដាច់ចិត្តបញ្ចប់ជីវិត
ដោយលោតទឹក ចងក
លេបថ្នាំសម្លាប់ខ្លួនជាដើម ។
ពេលគេស្រឡាញ់គ្នា
ខានឃើញមុខគ្នាំមួយថ្ងៃមិនបានទេ បែកដំណេកមួយយប់ មិនបាន
ទេគេតែងនិយាយថា
(អូនប្រគល់បេះដូងជូនបងហើយ)។ បេះដូងមានតែមួយ សម្រាប់
ខ្លួនឯងរស់ ស្រាប់តែឱ្យគេអស់ទៅ
មានអ្វីទីពឹងទៀត ចុះបើគេយកបេះដូងទៅ
គ្រវាត់ចោលបាត់ទៅ យើងមិនស្លាប់ទៅហើយឬ ? ពេលនោះ
គេចូលចិត្តពោលថា
(ជីវិតខ្ញុំគ្មានន័យទៀតទេ តើខ្ញុំរស់ដើម្បីអ្វីទៀត)
ខ្ញុំសាកល្បងចូលរួចវិភាគទានគំនិតខ្លះៗ
ក្នុងរឿងនេះ ។
ប្រច័ណ្ឌ
វាជាមេរោកមួយប្រភេទ ធ្វើឱ្យចិត្តច្របូកច្របល់
ក្តៅក្រហាយ រវើរវាយ រន្ធត់ញាប់ញ័
រកក្រើករំពើក សឹងតែប្រេះបេះដូងទៅហើយ ។
វាកើតឡើងដោយសេចក្តីស្រឡាញ់
គេពេក គ្រាន់តែឃើញគេនិយាយ
ឬស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកណាបន្តិច មិនបានទេក្នក់
ចិត្តភ្លាម
ចាប់ផ្តើមសង្ស័យយ៉ាងនេះយ៉ាងនោះ នាំឱ្យមានរកាំចិត្ត អាក់អន់ចិត្តគ្នា
ទៅវិញទៅមក ។
បើស្រឡាញ់ខ្លាំង ទុក្ខក៏ខ្លាំង បើស្រឡាញ់ល្មម ទុក្ខក៏ល្មម
បើស្រឡាញ់តិច ទុក្ខក៏តិច ។
មូលហេតុនៃការឈ្លោះគ្នា
១.ខឹងច្រើន ងង៉ក់ច្រើន
លំបាកផ្គាប់ចិត្ត
គុំបៀមទុកក្នុងចិត្ត យូរៗ ទៅក្លាយជារឿងធំ ដោះសា្រយលែងចេញ
បែកផ្លូវគ្នា ។
២.កំណាញ់ ប្រច័ណ្ឌ
គេប៉ះពាល់ គេលលេង
ស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកណាបន្តិចបន្តួចមិនបានទេ ប្រច័ណ្ឌ
កោសរូសរករឿង រកហេតុ
មិនទុកចិត្តគ្នា ។
៣.រមិនគុណ ហើយមើលងាយគេ
ប្តីប្រពន្ធ
ឬដៃគូធ្លាប់ស្រឡាញ់ ល្ងូកល្អឺនរកគ្នា ធ្លាប់ជួបទំនុកបំរុង ចិញ្ចឹមបីបាច់ប៉ុណ្ណា
ក៏នឹកមិនឃើញ សំឡឹងឃើញតែទោសបន្តិចបន្តួចដែលគេ ជ្រុលធ្វើខុសទៅហើយ
យកមករំលើក
បើកកកាយឡូឡា រករឿងនាំឈ្លោះ ។
៤.មានពុតត្បុត ហើយពូកែអួតអាង
ចេះលាក់គំនួច
បិទបាំងទោសកំហុស បោកប្រាស បន្លំភ្នែក គេចកែសម្តី និយាយបន្លែ
បន្លប់អាងលេស លាក់លៀម មិនហ៊ានសំដែងការពិតហើយអួតអាងខ្លួនថា
ស្មោះត្រង់
ស្មោះស្ម័គ្រ ។
៥.បំណងអាក្រក់ គិតខុស
ចង់បានប្រពន្ធពីរ បី
ឬមានសាហាយស្មន់តាមតណ្ហារបស់ខ្លួន គិតថា ធ្វើយ៉ាងម៉េច
ឱ្យតែបានសប្បាយ
អ្នកណាកើតទុក្ខប៉ុណ្ណា ក៏មិនឈឺក្បាល។
៦.ប្រកាន់គំនិតរៀងខ្លួន
មិនស្គាប់យោបល់គ្នា
គិតធ្វើអ្វី
សំរេចតែខ្លួនឯង គ្មានសួរប្តីឬប្រពន្ធទេ អាងអំណាច
អាងលុយខ្លួនឯងអ្នករក
ខ្លាំងរៀងខ្លួន ចុងក្រោយខ្លោច ចែកផ្លូវគ្នាដើរ។
ប្តីប្រពន្ធ ឬដៃគូស្នេហា
គួរបន្ទាបបន្ទន់អាកប្បកិរិយាទៅវិញទៅមក យល់ចិត្តគ្នា កុំចង់
ឈ្នះរៀងខ្លួន
ត្រូវចេះយល់អធ្យាស្រ័យគ្នា កុំសង្ស័យហើយកាត់ស្មានយ៉ាងនេះ យ៉ាងនោះ
នាំមានរឿង ។ ជម្លោះច្រើនកើតឡើង
ដោយកត្តាទាំងអស់នេះឯង ខ្លះធ្ងន់ធ្ងរ រហូត
បែកបាក់គ្នា កើតទុក្ខទាំងសងខាង ។
ប្រក្រកីស្រីៗ
ចិត្តមិននឹង ច្រើនឆាប់ខេខឹងតែឆាប់ជា
ប្រុសណាឆាប់ខឹងនឹងប៉ះពាល់ ឈ្លោះទាល់ទែងគ្នាជាមិនខាន។
គួរប្រុងប្រយ័ត្ន
១.មិនគួរទុកចិត្តមនុស្សប្រុសពេកទេ
។
២.មិនទាន់រៀបការ
មិនត្រូវបណ្តើរគ្នាដើរលេងខុងកាល ខុសពេលវេលាឡើង ។
៣.ព្យាយាមយល់ចិត្តយល់ថ្លើមគ្នាឱ្យបានច្រើនជាទីបំផុត
។
៤.មិនត្រូវប្រច័ណ្ឌពេកទេ
។
៥.មុនធ្វើអ្វីៗ
ត្រូវពិចារណាសិន។
៦.កុំកាត់ស្មានតាមពាក្យគេញុះញង់
ចាក់ចុចនិយាយឱ្យមានហេតុផល។
ទទួលស្គាល់ការពិត
ចុះបើភ្លើងឆេះទៅហើយ
តើត្រូវពន្លត់ដូចម្តេច?
សេចក្តីទុក្ខទោមនុស្ស
ខកចិត្ត ខូចចិត្ត ហួសចិត្ត ឆ្អែចិត្តស្អិតទ្រូង ដូចគេរូងយកបេះដូង
ទាំងអស់នេះ
ជាទុក្ខពិតរបស់អ្នកមានវិបត្តិ ។
មូលហេតុនៃការខូចចិត្ត
បើមិនស្រឡាញ់ មិនជាប់ជំពាក់គេទេ ប្រហែលជាមិនកើតទុក្ខទេ
។
ការខូចចិត្តនេះកើតឡើយពីការស្រឡាញ់គេហ្នឹងឯង កាលណាគេបែកចិត្តរត់ចោលហើយ
ទុក្ខរមែងកើតឡើង ។

